Supernova screenreader ongeschikt om te surfen

Gijs Veyfeyken op 08/12/2014 - 6 reacties

Cet article en français: Supernova, lecteur d'écran inadapté pour le surf

Sommige toegankelijke websites zijn onbruikbaar met de Supernova screenreader, zelfs wanneer de webbouwer toegankelijkheidsregels volgt. Gebruik je een screenreader en surf je veel? Dan ben je beter af met een programma als NVDA op Windows of VoiceOver op Mac. Beide zijn gratis! Een uitstekende betalende screenreader is Jaws. Ik leg uit waarom.

Paginawijzigingen

Websites zijn interactiever als vroeger. Je leest niet alleen, je 'doet' ook steeds meer: inloggen en een profiel aanmaken, reageren op een artikel, iets 'liken' of delen. Deze acties gebeuren allemaal binnen een webpagina, vaak zonder dat de pagina vernieuwt. Dat noemt 'asynchroon' inladen, een moeilijke manier om te zeggen dat een onderdeel van de pagina wijzigt in plaats van heel de pagina opnieuw te laden met dat stukje nieuwe inhoud. Wie die wijzigingen niet ziet, komt in de problemen. Enkele voorbeelden op de nieuwe site van De Lijn.

De Lijn

Verstoorde dienstverlening

Wanneer de bussen niet rijden, zoals bij een staking, toont De Lijn een dialoogvenster. De screenreader focus springt er automatisch naartoe, behalve met Supernova.

dialoogvenster verstoorde dienstverlening

Dialoogvensters zijn ingeburgerd op het web. Dialog, lightbox, overlay of pop-up zijn enkele synoniemen. Het principe is altijd hetzelfde. Je klikt op een link of knop en er opent een dialoogvenster bovenop de website. Inlogformulieren openen ook vaak in een dialoogvenster. En meldingen zoals bij online bankieren. Om te voorkomen dat het systeem je uitlogt kan je via een dialoogvenster de sessie verlengen.

Wanneer zo'n venster opent zonder de pagina te herladen, weet je als screenreadergebruiker niet dat er iets is gebeurd. Je screenreader meldt dit niet automatisch. Zelfs als je uit ervaring weet dat er een dialoogvenster opent, weet je nog niet waar het staat in de webpagina. Je screenreader kan de inhoud van het venster wel lezen, maar die inhoud kan om het even waar staan. Meestal is dat helemaal onderaan. Gelukkig is er een oplossing. De webbouwer verplaatst de 'focus' van je screenreader naar het dialoogvenster. Wanneer je bijvoorbeeld klikt op link 'inloggen', opent er een dialoogvenster en je screenreader start automatisch aan het begin van het formulier. Dit is mogelijk door een stukje JavaScript code, een functie die 'focus' heet. Het verplaatsen van de focus is cruciaal om paginawijzigingen toegankelijk te maken voor screenreaders.

Supernova ondersteunt geen focus management. NVDA, Jaws, VoiceOver en andere screenreaders doen dat wel.

Mogelijke routes

Wanneer je in de routeplanner een plaats van vertrek en aankomst ingeeft, krijg je een lijst met mogelijke routes terug, gevolgd door de details van de actieve route. Klik op een andere route in de lijst en de details van de actieve route wijzigen zonder de pagina te vernieuwen. De lijst met mogelijke routes zijn geen links naar nieuwe pagina's. Ze wijzigen de huidige route op de pagina. Met een goede screenreader verspringt de focus naar de kop "Route met vertrek om..." boven de details van de route. Met Supernova gebeurt er niets. De focus blijft op de link in de lijst staan.

routeplanner met lijst van mogelijke routes

Haltes

Een derde voorbeeld zijn tabs. De detailpagina van een halte heeft 2 tabs: 'doorkomsten dit moment' en 'alle doorkomende lijnen'. Het klikken van een tab opent geen nieuwe pagina. Enkel de inhoud onder de 2 tabs wijzigt. Wanneer je de tab 'alle doorkomende lijnen' klikt, verschijnen de doorkomende lijnen op de plaats waar eerst de doorkomsttijden stonden. De focus springt naar de kop die er boven staat. Behalve als je met Supernova surft.

Halte Gent Sint-Jacobs

Conclusie

AnySurfer vraagt webbouwers om paginawijzigingen begrijpelijk te maken voor screenreadergebruikers. Ze verplaatsen daarvoor de focus naar de plek van de wijziging. Supernova ondersteunt dit niet. Je kan de website van De Lijn en andere moderne websites met Supernova bezoeken maar bij een paginawijziging weet je niet waar de verandering is gebeurd. Screenreaders als JAWS, NVDA en VoiceOver surfen een stuk gemakkelijker. Op een toegankelijke website brengen ze je automatisch naar de vernieuwde inhoud.

Wil je meer weten over screenreaders? Onze collega's van de Blind D Mobiel wijzen je de weg. Ze bieden professioneel advies zonder commerciële belangen om voor jou de beste oplossing te vinden.

Reacties

Joost van loon schreef 2 jaar geleden

Graag zou ik willen reageren op de inhoud van het bovenstaande artikel. Ik ben zelf een gebruiker van alle schermlezers die de heer Veyfeyken in zijn artikel benoemt. Daarnaast ben ik werkzaam als trainer van schermlezers en hulpmiddelen zoals Window Eyes, NVDA, Supernova, Jaws en Voiceover. Ik kan dus redelijk eenvoudig op basis van mijn ervaring prive en als professional spreken.

Dat Supernova niet perfect is binnen alle websites mag duidelijk zijn aan de hand van uw artikel. Het is echter zeer onzinnig om te stellen dat Supernova ongeschikt is om mee te surfen. Dit is een waarde oordeel, wat niet af zou moeten hangen van de toegankelijkheid van bepaalde website of taak, maar de gehele context waarbinnen een persoon met een visuele beperking moet functioneren. Zo zijn NVDA en Voiceover misschien wel sterker bij deze specifieke taak op de genoemnde website, maar deze schermlezers zijn in hun geheel op dit moment vrijwel ongeschikt om toe te kunnen passen in functies bij grotere organisaties. Misschien voert Jaws deze taak perfect uit, maar ik kan honderden voorbeelden noemen waarbij Supernova beter presteert op een specifieke website dan Jaws of juist NVDA.

Iedere schermlezer heeft zijn eigen sterke en tevens zwakke kanten. De conclusie stellen dat Supernova ongeschikt zou zijn op internet vind ik persoonlijk totale onzin, aangezien ik zowel binnen mijn huidige werkzaamheden als voorgaande studies effectief heb kunnen werken op internet. Daarnaast zijn er in Nederland al duizenden gebruikers van Supernova die daarmee professioneeel op internet kunnen werken.

De keuze van een bepaalde schermlezer moet in mijn optiek daarom niet afhangen van de technische specificaties van een product maar van de mogelijkheden van een persoon binnen de context waarbinnen het hulpmiddel gebruikt wordt.

Ik denk persoonlijk dat iedere producent van schermlezers kritisch moet blijven kijken naar de prestaties van hun product en dit zonodig moeten verbeteren. De ontwikkeling is bij alle schermlerzers niet even sterk, dus daar mag wat mij betreft nog heel wat verbetering optreden. Het echterstellen van dergelijke bovenstaande conclusies vind ik te stellig en niet berusten op een volledige analyse en objectieve feiten.

Gijs Veyfeyken schreef 2 jaar geleden

@joost, bedankt voor uw feedback.

Elke screenreader heeft inderdaad zwakke en sterke punten. Het probleem van Supernova dat ik onder de aandacht breng, is geen zwak punt maar een cruciaal gebrek. Voor de duidelijkheid: ik heb het niet over vergroting of andere taken dan surfen. Supernova ondersteunt focus management bewust niet. Dat heeft een supportmedewerker ons bevestigd. Ik ben bewust van de zwaarte van mijn stelling en blijf erachter staan.

Wanneer een webontwikkelaar een site bouwt met paginawijzigingen die toegankelijk is volgens de internationale toegankelijkheidsnormen (WCAG), werkt die met alle (door ons geteste) screenreaders behalve Supernova. Het is onmogelijk een toegankelijke website te bouwen met dynamische onderdelen die correct werkt met Supernova. Dat gaat verder dan een zwak punt. Het is ook geen waarde oordeel. Het is vaststelling na uitgebreid testen en contact met de support van Supernova.

Hedendaagse websites zijn in grote mate afhankelijk van JavaScript. Nieuwe frameworks zoals AngularJS van Google zijn razend populair en laden inhoud van pagina's asynchroon in. Dus zonder de pagina te vernieuwen. De enige manier om zo'n website toegankelijk te maken voor een screenreader, is via focus management. Het is geen specifieke taak of functie maar een essentiële vereiste om hedendaagse websites te gebruiken zoals ze bedoeld zijn.

Webtoegankelijkheid is een gedeelte verantwoordelijkheid. De webbouwer en de hulpmiddelenfabrikant volgen standaarden. De gebruiker installeert een up to date hulpmiddel en browser. Supernova laat hier een cruciale steek vallen en zet zichzelf buitenspel. Wanneer een website voldoet aan toegankelijkheidsstandaarden, krijgt die van ons het AnySurferlabel. Toch is het mogelijk dat die website niet correct werkt met Supernova. De webbouwer kan dit probleem niet oplossen.

Joost van loon schreef 2 jaar geleden

Graag zou ik nog eenmalig op uw reactie willen reageren. Het is echter een eindeloze discussie, aangezien u antwoord vanuit uw rol binnen Anysurfer en gerelateerd binnen een specifiek probleem binnen Supernova.

Ik bekijk de werking van Supernova tijdens het gebruik van internet in de gehele context, niet alleen gericht op een specifieke taak of situatie. Zo benoemt u bijvorobeeld NVDA en Voiceover als beter geschikt om te internetten. Dit is sterk afhankelijk van de context.Deze programma's bieden bijvorobeeld geen netwerkondersteuning op dit moment, zodat ze in zijn geheel niet zijn toe te passen binnen de meeste werkcontexten. Dan is het schitterend dat ze focusmanagement hebben, alleen vergeet u te melden dat ze fundamenteel niet toepasbaar zijn in werksituaties.

Daarnaast kan ik u talloze taken laten zien in standaard Microsoft programma's die slecht toegankelijk zijn met een programma als Jaws, terwijl die uitstekend gaan met Supernova.

Ook zijn er voldoende pagina's op internet aan te wijzen waar Supernova effectiever en efficiënter werkt dan NVDA of bijvorobeeld Jaws.

Het feit dat u enkele schermlezers hebt getest in een specifieke situatie betekent absoluut niet dat u een waardeoordeel kunt vellen over het totaal gebruik, maar slechts een conclusie kunt trekken aan de hand van de door u vastgestelde objectief waarneembare interpretaties binnen die specifieke geteste situaties.

Een advies voor de meest geschikte schermlezer voor een bepaald persoon wordt niet slechts gemaakt op basis van een specifieke taak, mmaar op basis van een nauwkeurige analyse van alle factoren die invloed hebben op het gebruik zoals bijvorobeeld installatiemogelijkheden, gebruik in Microsoft programma's, mogelijkheden van een persoon, manier van informatieverwerking, navigatiemogelijkheden, mogelijkheden van ondersteuning in een bepaalde regio, extra benodigde funtionaliteiten, netwerkondersteuning etc. enz.

Ik wil hier absoluut niet zeggen dat Supernova altijd even goed functioneert of dat andere schermlezers slechter of beter zijn, maar het is afhankelijk van de persoon en de situatie.

Een waardeoordeel op basis van een veelvoorkomende taak is daarom in mijn optiek veel te beperkt, maar te begrijpen binnen uw functie bij Anysurfer

Gijs Veyfeyken schreef 2 jaar geleden

Bedankt voor uw feedback over Supernova voor andere taken dan surfen.

U schrijft dat VoiceOver en NVDA in zijn geheel niet zijn toe te passen binnen de meeste werkcontexten en dat ze fundamenteel niet toepasbaar zijn in werksituaties.

Supernova kan inderdaad in een netwerk geïnstalleerd worden zodat de gebruiker op eender welke PC kan inloggen om met Supernova te werken maar dat wil niet zeggen dat VoiceOver en NVDA ongeschikt zijn in een werkomgeving.

VoiceOver staat standaard geïnstalleerd op elke Mac. Uw persoonlijke instellingen zijn makkelijk over te dragen via een usb-stick. Meer info op:

Using portable preferences

https://www.apple.com/voiceover/info/guide/_1136.html#vo14101

NVDA kan in zijn geheel via een usb-stick draaien. Dus ook in een werkomgeving waarbij u wisselt van computer.

NVDA features

http://www.nvaccess.org/about/nvda-features/

Joost van loon schreef 2 jaar geleden

1. mijn feedback was niet gericht op andere taken dan surfen met Supernova.

2. ik zeg niet dat nvda of voiceover niet toepasbaar zijn in werksituaties, maar dat dit gebaseerd moet zijn op een terdege onderzoek naar de werkcontext. niet op basis van een enkele taak.

nvda is dus soms toepasbaar, voiceover ook, soms jaws en op een ander moment in een specifieke context is supernova een goede oplossing.

Dit is een eindeloze discussie omdat het afhaneklijk is van de context (zoals ik al schreef) en de gebruiker.

een ongeschikte schermlezer of juist geschikte is er dus niet. Er zijn veel meer factoren dan slechts de mogelijkheden van een schermlezer of het functioneren binnen een specifieke taak waarmee tekening gehouden moet worden.

nog een laatste voorbeeld:

nvda is inderdaad te gebruiken via een usb stick, maar in veel organisaties niet toebasbaar omdat het programma niet van een usb stick gestart kan worden.

het aantal bedrijven dat werkt met apple is op 1 hand te tellen, ook voiceover is daarom vaak niet toepasbaar in een werkcontext. Het kan dus zo zijn dat deze schermlezers de mogelijkheden bieden die u schetst, maar het is afhaneklijk van de situatie en de persoon of dit ook toepasbaar is. Stellen dat een schermelzer geschikt is voor een bepaalde taak en daaraan een waardeoordeel stellen is daarmee totaal onzinnig.

Meindert schreef 1 jaar geleden

ik gebruik supernova zowel prive als op mijn werk voor de web pagina's die onder supernova slecht werken gebruik ik soms NVDA . en ik kan beide scherm lezers van harte aanbevelen.. supernova heeft als voordeel dat deze op alle gebieden (braille,scherm lezer, kleuren management) goed presteerd. maar er blijven altijd functies waar een bepaald pakket niet mee overweg kan.

Reageer

De volgende HTML tags zijn toegestaan: <a> <b> <ul> <li>