Ondertiteling van video's op het web

Video's die hoorbare informatie bevatten, moeten ondertiteld zijn. We spreken over ondertiteling voor dove en slechthorende personen. Specifiek aan dit soort ondertitels is dat ze geschreven zijn in dezelfde taal als er in de video wordt gesproken en ze zijn niet beperkt tot de dialogen maar ze bevatten ook alle hoorbare informatie (explosie, stilte, brouhaha, muziek,...).

De ondertitels worden gelijk met de video getoond en lopen synchroon met de audio.

Waarom ondertitelen?

Het ondertitelen van video is belangrijk voor iedereen die het geluid niet kan horen of de taal die gesproken wordt niet (volledig) beheerst. Hieronder rekenen we slechthorenden, doven, anderstaligen en mensen die om een of andere reden geen geluid kunnen (of willen) afspelen.

Kwaliteitsvolle ondertitels

Ondertitels zijn alleen nuttig als ze van goede kwaliteit zijn. Hier volgen enkele belangrijke kwaliteitseisen:

  • Zichtbaar en leesbaar: let erop dat de ondertitels niet buiten het scherm lopen en dat het contrast voldoende is (vermijd dat witte tekst op een witte achtergrond terechtkomt)
  • Maximum 2 regels zodat er niet teveel overlapping is met het beeld
  • Synchroon met het geluid
  • Trouwe weergave van de hoorbare informatie: weersta de neiging om teksten in te korten of de gesproken taal te verbeteren.
  • Bevat ook de extra informatie:
    • wie is aan het woord
    • belangrijke geluiden en stiltes

Soorten ondertiteling

Ondertitels kunnen als closed of open captions worden weergegeven. Het verschil is louter technisch.

Open captions

  • zijn ondertitels die deel uitmaken van het videobeeld
  • zijn altijd zichtbaar. De gebruiker hoeft niets te doen om ze in te schakelen, maar hij kan ze ook niet uitschakelen.
  • om deze ondertitels te maken, moet het videobestand bewerkt worden.
  • zijn moeilijk achteraf aanpasbaar.
  • wanneer de video in een verkleind formaat wordt getoond, kunnen de letters wazig worden.

Closed captions (CC)

  • zijn ondertitels die niet vast in het beeld zitten en die de gebruiker kan in- en uitschakelen in de videospeler.
  • zitten in een apart bestand dat naast de tekst ook tijdscodes bevat
  • er is weinig technische kennis nodig om ze aan te maken (veel gratis software en websites beschikbaar die eenvoudig te gebruiken zijn)
  • kunnen achteraf aan de video worden toegevoegd en indien nodig worden aangepast.
  • kunnen onafhankelijk van het videobeeld worden vormgegeven zodat een goede leesbaarheid gegarandeerd kan worden
  • U kunt meerdere sporen met ondertiteling (bijvoorbeeld verschillende talen) aan een video toevoegen.

Op een website zijn closed captions meestal de beste keuze. Als u een video laat downloaden, zijn open captions beter geschikt; zo vermijdt u het apart downloaden en synchroniseren van het ondertitelingsbestand.

Hoe ondertitelen?

Als uw video's op YouTube staan, gebeurt een groot deel van het werk automatisch. Zie het artikel YouTube maakt ondertitelen gemakkelijker. Kunt u van deze mogelijkheid geen gebruik maken, dan volgt hier een stappenplan.

  1. uitschrijven van de hoorbare informatie
  2. splitsen in ondertitels
  3. synchroniseren
  4. publiceren

Uitschrijven

In deze eerste stap schrijft u alle informatie uit die in de video te horen is. Als u vertrekt van de tekstversie verwijder dan de beschrijving van de visuele informatie en voeg de hoorbare informatie toe (zoals muziek, geluidseffecten en ook stiltes). De ondertitels zijn immers bedoeld voor mensen die de video wel kunnen zien, maar het geluid niet kunnen horen.

Het is erg belangrijk dat u in de ondertitels de dialogen zo getrouw mogelijk weergeeft.

Opsplitsen

In een ondertitel passen maximaal 40 tekens op een regel; gebruik maximaal twee regels. In deze stap splitst u de uitgeschreven tekst in ondertitels. U voegt gewoon lijnsprongen toe op logische plaatsen. Hou rekenign met het volgende:

  • gebruik per onderttitel niet meer dan twee regels van maximaal 40 tekens,
  • splits de tekst op logiesche plaatsen
  • respecteer het ritme van de gesproken tekst

Synchronisatie

Vervolgens voegt u tijdcodes toe. De tijdcodes geven aan wanneer welke ondertitel in beeld komt en weer verdwijnt.

Let er op dat elke ondertitel lang genoeg zichtbaar blijft op het scherm om vlot gelezen te kunnen worden.

Er bestaan heel wat tools waarin u de opgesplitste tekst kunt importeren, de video kunt starten en kunt aangeven wanneer welke ondertitel in beeld moet komen.

  1. Speel de video af en pauzeer op het moment dat de eerste ondertitel in beeld moet verschijnen;
  2. Definieer de huidige tijdcode als begintijd voor de eerste ondertitel;
  3. Herstart de video en pauzeer op het moment dat de eerste ondertitel uit beeld moet verdwijnen;
  4. Definieer de huidige tijdcode als eindtijd voor de eerste ondertitel;
  5. Bekijk nu de volgende ondertitel
  6. Als deze meteen volgt op de eerste dan definieert u de begintijd identiek aan de eindtijd van de eerste ondertitel. Zoniet, begin dan terug bij stap 1 om een pauze te laten in de ondertitels.

Als u klaar bent, exporteer de ondertitels dan in het formaat dat u nodig heeft (volgens de mogelijkheden van de gebruikte tool.

Publiceren

  • Als uw video op een platform als YouTube of DailyMotion staat, volg dan de specifieke instructies van die website om de ondertitels toe te voegen.
  • Als u een eigen videospeler heeft, kunt u de ondertitels daaraan als parameter toevoegen. Hoe dit moet hangt ook af van de gekozen videospeler.
  • In combinatie met het HTML5 video-element gebruikt u het track-element om de ondertitels aan de video te linken (zie voorbeeld HTML5-video met ondertitels). Opgelet, er is nog geen ondersteuning voor track in alle browsers en daarom moet u een polyfill gebruiken zoals captionator om dit te compenseren.

Tools voor ondertitelen

Er bestaan verschillende gratis tools om te ondertitelen. Hier volgen enkele voorbeelden. We hebben het niet over professionele tools.

Te installeren software

Als u offline wil werken, moet het videobestand op uw compute rstaan. U kan dan een van deze tools installeren:

  • MagPie is nuttig om ondertitels te maken in SAMI of SMIL formaat.
  • Subtitle Workshop ondersteunt uiteenlopende formaten.

Online tools

Om deze tools te kunnen gebruiken, moet uw video op internet staan, ofwel op uw eigen website ofwel op een platform als YouTube.

  • Subtitle Horse is een handige website voor het ondertitelen van .flv-bestanden en video's die op YouTube staan
  • Universal Subtitles laat het ondertitelen aan de massa over (crowdsourcing). U kunt een video toevoegen die u wilt ondertitelen en iedereen kan daaraan meehelpen. De grote lijnen worden uitgelegd introductievideo van Universal Subtitles.
  • YouTube biedt automatische ondertiteling aan. Deze is vaak niet perfect van kwaliteit maar de automatische ondertiteling is wel een goede basis om van te vertrekken. U kunt ofwel de bestaande ondertitels aanpassen in YouTube of u kunt ze exporteren en ze verder bewerken in een van bovenstaande tools. Zie ook het artikel YouTube maakt ondertitelen gemakkelijker
  • Ook DailyMotion heeft een eigen ondertitelingshulp.

Ondertitelingsformaten

Ondertitelingsbestanden bevatten alle tekst en tijdcodes die het begin van elke ondertitel aangeven. Hier volgt een voorbeeld van ondertitels in het Subview (*.sub) formaat:

00:00:10.720
Hallo, ik heet Patrick, ik ben bakker

De meeste formaten hebben ook een tijdcode om het einde van elke ondertitel aan te geven, zoals in het SubRip (*.srt)-formaat:

2 
00:00:10,720 --> 00:00:13,860 
Hallo, ik heet Patrick, 
ik ben bakker.

Sommige formaten laten toe om de ondertitels vorm te geven, zoals Timed Text en het SAMI-formaat.

Het formaat dat u nodig heeft, hangt af van de gekozen videospeler. Meestal is het .srt formaat een goede keuze voor online video's omdat dit formaat ondersteund wordt door de meeste flashspelers en de tools voor ondertiteling. Het is ook een eenvoudig formaat zodat u zelfs in een eenvoudige tekstverwerker de ondertitels kunt bewerken, om een spellingsfout te verbeteren bijvoorbeeld.

OndertitelingsformaatBestandsextensieOndersteund door deze spelers
SubRip .srt JW player, VLC player, YouTube, ...
Subview .sub en .sbv YouTube
Timed Text .xml (Timed Text) JW player, Nomensa ...
SAMI .smi Windows Media Player
SMIL .smi QuickTime en RealPlayer
WebVTT .vtt HTML5

Er bestaan handige tools om het ene ondertitelingsformaat naar het andere te converteren, zoals 3PlayMedia.

Bij YouTube kunt u verschillende video- en ondertitelingsformaten uploaden. Bij het uploaden, wordt de video omgezet naar .flv. en de ondertitels naar .sub.

Opleiding

Als u het ondertitelen wil oefenen, kunt u onze opleiding Online video toegankelijk maken volgen. Hierin nemen we een dag de tijd om uw video te voorzien van een tekstversie en ondertitels en hem online te plaatsen in een toeganklijke speler.