Gesprek met het toegankelijkheidsteam van ETNIC

ETNIC is de informatica-partner van de Fédération Wallonie-Bruxelles. Naast haar vele taken, waaronder de ontwikkeling van sites en toepassingen, het netwerkbeheer en de hosting, of het beheer van het informatica-materiaal, is ETNIC ook controle-entiteit voor digitale toegankelijkheid bij de Fédération Wallonie-Bruxelles.

Het toegankelijkheidsteam van ETNIC werkt er hard aan om te garanderen dat digitale producten toegankelijk zijn voor iedereen. We spraken met Sandra, Sophie en Samy over hun taken, uitdagingen en successen.

AnySurfer: Willen jullie je kort voorstellen?

Sandra: Ik ben verantwoordelijk voor toegankelijkheid bij ETNIC. Ik heb vertaling en grafisch ontwerp gestudeerd. Ik kwam bij ETNIC om te werken in frontend-integratie en grafissch ontwerp. Ik heb me verdiept in toegankelijkheid en heb het toegepast in de schermen van het design system. Ik kreeg, in 2006, de kans om een sensibilisering door de Brailleliga te volgen over screenreaders, en die heeft me enthousiast gemaakt. Op dat moment kreeg dat geen vervolg, maar in 2018, herinnerde ETNIC zich dat toen we de omzetting van de Europese richtlijn moesten volgen. Ik werd aangesteld om naar de vergaderingen met FOD BOSA te gaan en om het luik digitale toegankelijkheid in handen te nemen.

Sophie: Ik ben collega van Sandra en Samy. Ik ben opgeleid als assistent-psychologe. Daarna volgde ik de opleiding bij Eqla met de naam BlindCode. Ik deed mijn stage bij ETNIC en ben er aangeworven als auditor en contactpersoon voor digitale toegankelijkheid.

Samy: Net als Sophie ben ik contactpersoon en auditor digitale toegankelijkheid bij ETNIC. Ik heb een diploma anthropologie en ik heb gewerkt in de verenigingssector voordat ik me geheroriënteerd heb richting frontend-ontwikkeling en toegankelijkheid.

AnySurfer: Kunnen jullie uitleggen wat jullie team doet?

Onze voornaamste taak is om op te treden als controle-entiteit van digitale toegankelijkheid voor de Fédération Wallonie-Bruxelles. We voeren elk jaar zo'n 70 vereenvoudigde en diepgaande audits uit. Maar onze belangrijkste taak is om met die audits aan de slag te gaan en onze ontwikkelaars en sitesbeheerders te begeleiden bij het uitvoeren van de noodzakelijke verbeteringen. We sensibiliseren ook onze collega's en leiden hen op in toegankelijkheid zodat het een automatisme wordt.

AnySurfer: Wie zijn jullie klanten?

Onze klanten zijn onze collega's ontwikkelaars, de contactpersonen voor toegankelijkheid bij de Fédération Wallonie-Bruxelles, en de beheerders van sites en toepassingen. We hebben het geluk dat we kunnen rekenen op hun beschikbaarheid en hun engagement.

AnySurfer: Kunnen jullie ons een idee geven van het aantal sites of toepassingen dat onder jullie verantwoordelijkheid valt?

Onder onze directe verantwoordelijkheid als leverancier van digitale producten aan de federatie, tellen we zo'n 500 digitale producten, inclusief websites, formulieren en bedrijfstoepassingen. Als je ook rekening houdt met onze rol als controle-entiteit, zijn het potentieel 5000 digitale oplossingen die betrokken zijn, waaronder scholen, crèches en kinderopvang.

Als controle-entiteit laten we de audits uitvoeren die Europa oplegt en die leveren we aan FOD BOSA. We hebben echter het voordeel dat de meeste producten intern zijn ontwikkeld, wat ons gemakkelijker toelaat om de problemen te verhelpen. Het is de kracht van de structuur zoals ze is.

AnySurfer: Moeten jullie doelen behalen op het gebied van toegankelijkheid?

Ja, we hebben jaarlijks vastgelegde doelen met het kabinet en de contactpersonen voor toegankelijkheid. We streven ernaar om elk jaar 10 sites en een mobiele toepassing toegankelijk te maken. We werken er ook aan dat elke nieuwe site of toepassing voldoet bij de lancering.

AnySurfer: Hoe gaan jullie tewerk om concrete resultaten te behalen?

We vertrekken van externe audits door AnySurfer en Eleven Ways, en soms doen we ze zelf. We zetten de resultaten van de audits om in verbetertickets en begeleiden de teams bij het uitvoeren van oplossingen. We organiseren bovendien wekelijkse vergaderingen met de ontwikkelaars en workshops om de ontwikkelaars op te leiden.

AnySurfer: Welke zijn de voornaamste uitdagingen die jullie ondervinden?

Alle technologieën volgen en de evoluties van de toegankelijkheidsnormen is een grote uitdaging. We moeten constant de nieuwe tools en libraries testen en evalueren. Er is ook de moeilijkheid om alle betrokkenen te sensibiliseren en op te leiden, , van ontwikkelaars tot redacteurs, en ook projectmanagers en UX/UI designers.

AnySurfer: en hoe overwinnen jullie die uitdagingen?

We hebben in elk departement contactpersonen voor toegankelijkheid aangesteld om de goede praktijken te verspreiden. We organiseren webinars en workshops om het kennisniveau bij onze collega's te verhogen. De steun van de hiërarchie en van de ministeriële kabinetten van ambtenarenzaken en gelijkheid van kansen is ook cruciaal om het belang te verhogen van toegankelijkheid in onze projecten.

AnySurfer: Kunnen jullie ons voorbeelden geven van oplossingen die jullie ingevoerd hebben?

We hebben herbruikbare componenten ontwikkeld en toegankelijke interne templates. We hebben ook een ticketsysteem ingevoerd om de verbeteringen op te volgen die bij de audits aan het licht zijn gekomen. Daarnaast organiseren we workshops om de ontwikkelaars op te leiden om de toegankelijkheidstools te gebruiken.

Sophie, die blind is, speelt een centrale rol in die opleidingen.

« Als dagelijkse screenreadergebruiker, leid ik ontwikkelaars op om te begrijpen hoe hun interfaces worden waargenomen zonder zicht, dankzij software zoals VoiceOver en TalkBack », legt ze uit. « Die sessies laten ontwikkelaars toe om beter de uitdagingen te begrijpen die blinde of slechtziende gebruikers tegenkomen en hun werk daaraan aan te passen. »

AnySurfer: Hebben jullie reacties van gebruikers?

Ja, soms. Een collega-juriste met een handicap die bij ADEPS werkt, stuurde ons onlangs bijvoorbeeld een positieve reactie over de aangebrachte vooruitgang aan bepaalde sites. Zulke reacties zijn heel waardevol en moedigen ons aan om onze inspanningen verder te zetten.

AnySurfer: Hoe beheren jullie de reacties van gebruikers via de contactpunten in de toegankelijkheidsverklaringen?

Het eerste niveau van beheer van reacties wordt gedaan door de sitesbeheerders. Indien nodig, wordt de gemeenschappelijke ombudsman van de Franse gemeenschap en het Waalse gewest ingeschakeld. We staan vaak in kopie van gesprekken om de reacties en de ondernomen acties op te volgen.

AnySurfer: Wat zijn de succesfactoren en de grootste moeilijkheden die jullie tegenkomen?

Het succes is het gevolg van de samenwerking en de steun van de hiërarchie. De moeilijkheden omvatten de complexiteit van de technologieën en de noodzaak om continu de betrokkenen te sensibiliseren en op te leiden. De traagheid van de processen en de noodzaak voor compromissen zijn ook uitdagingen.

AnySurfer: Hebben jullie tips voor teams die tegen dezelfde uitdagingen aanlopen?

Het is cruciaal om de steun te hebben van de hiërarchie en beroep te doen op toegankelijkheidsexperts. Contactpersonen voor toegankelijkheid benoemen in elk departement en rekening houden met toegankelijkheid vanaf het begin van de projecten zijn ook essentieel. Jaarlijks realistische doelen vastleggen en op de juiste deuren kloppen om steun te krijgen, zijn belangrijke strategieën.

Samengevat

De taken van het team

Het toegankelijkheidsteam van ETNIC heeft meerdere sleuteltaken:

1. Toegankelijkheidsaudits: vereenvoudigde en diepgaande audits uitvoeren om de conformiteit te evalueren van sites en toepassingen aan de toegankelijkheidsnormen. Bijvoorbeeld, het team voert elk jaar zo'n 70 vereenvoudigde en diepgaande audits uit.

2. Coaching en begeleiding: ervoor zorgen dat audits opgevolgd worden en de ontwikkelaars en sitebeheerders begeleiden bij het uitvoeren van noodzakelijke verbeteringen. Een concreet voorbeeld is de begeleiding van de ontwikkelaars om de fouten te verbeteren die in de audits aan het licht kwamen via een systeem van interne ticketing.

3. Sensibilisering en opleiding: collega's opleiden en sensibiliseren over toegankelijkheid zodat het een automatisme wordt in hun dagelijks werk. Het team organiseert webinars en workshops, zoals die over het gebruik van VoiceOver en TalkBack voor de ontwikkelaars.

4. Technologie opvolgen: op de hoogte blijven van technologische evoluties en de nieuwe normen om een optimale toegankelijkheid te garanderen. Het team onderhoudt interne documentatie en deelt aanbevelingen via een wiki.

Uitdagingen en oplossingen

Het team kende meerdere uitdagingen, met name de variatie in de gebruikte technologieën (Typo3, Drupal, etc.) en de noodzaak om de constante evoluties van de toegankelijkheidsnormen te volgen. Daarvoor voerde ETNIC efficiënte strategieën in:

• Contactpersonen voor toegankelijkheid: contactpersonen benoemen in elk departement om de goede praktijken te verspreiden en vlotte communicatie te verzekeren. Bij het ministerie van de Fédération Wallonie-Bruxelles en bij ONE is bijvoorbeeld een persoon aangeworven die halftijds voor toegankelijkheid werkt en halftijds voor de GDPR.

• Continue opleidingen: organiseren van webinars, workshops en opleidingssessies om het kennisniveau bij de ontwikkelaars en beheerders hoog te houden. Een voorbeeld is de tweejaarlijkse toegankelijkheidsbeurs om de collega's en de belanghebbenden te sensibiliseren en op te leiden.

• Gebruik van toegankelijke herbruikbare componenten en templates: werken met teams van ontwikkelaars om iedereen componenten ter beschikking te stellen die zijn getest en gevalideerd in termen van digitale toegankelijkheid. Een Design System invoeren.

• Hiërarchische en politieke steun: de steun krijgen van de directies en de ministeriële kabinetten om het belang te verhogen van toegankelijkheid in digitale projecten. Het team neemt deel aan trimesteriële werkgroepen met het kabinet en de contactpersonen voor toegankelijkheid om de inspanningen te coördineren.

Verwezenlijkingen en vooruitblik

Sinds 2018 heeft ETNIC merkbare vooruitgang geboekt op gebied van toegankelijkheid. Het team is erin geslaagd om meerdere sites en toepassingen aan de normen te laten voldoen, en tegelijk zijn een groot aantal collega's gesensibiliseerd. Ze hebbe er bijvoorbeeld aan gewerkt om 10 sites en een mobiele toepassing per jaar conform te maken. Een van de ambitieuse doelen is om er zeker van te zijn dat elke nieuwe site of toepassing conform is vanaf de lancering.

Besluit

Digitale toegankelijkheid is een continu werk dat engagement, samenwerking en bijsturing vereist. Het toegankelijkheidsteam van ETNIC toont dat het met goede strategieën en een adequate steun mogelijk is om significant vooruit te gaan en digitale inclusie voor iedereen te verbeteren.