Toegankelijkheid betaalterminals

De European Accessibility Act zou ons toegankelijke betaalterminals moeten brengen, maar dat kan men op uiteenlopende manieren aanpakken. Uit een bevraging van de European Blind Union bij haar leden kwamen de verschillende toegankelijkheidsproblemen naar voor. Het goede nieuws is dat er op verschillende plaatsen naar oplossingen wordt gezocht, maar dit is erg gefragmenteerd. De European Blind Union pleit voor uniformiteit.

Betalen met een bankkaart is altijd al ontoegankelijk geweest voor blinden en bepaalde slechtzienden. Er is meestal geen alternatief om de informatie op het schermpje van de betaalterminal te raadplegen. Je moet er dus op vertrouwen dat de handelaar het juiste bedrag heeft ingegeven.

De laatste jaren is er een groot obstakel bijgekomen: voor het ingeven van de pincode schakelen veel betaalterminals over van een fysiek toetsenbord naar een aanraakscherm. Dit is totaal onbruikbaar voor wie niet (goed) ziet. Zie ook het advies van de nationale hoge raad van personen met een handicap over ontoegankelijkheid van betaalterminals.

Een alternatief is betalen via de NFC chip van een smartphone (Apple Pay of Google Pay). Dan hoef je geen pincode in te geven op de hardware van de betaalterminal, maar je kan nog steeds niet het bedrag controleren voordat je de betaling uitvoert.

In ons artikel over zelfbedieningsterminals zeiden we al dat er twee pistes zijn om de ontoegankelijkheid aan te pakken van apparaten met een aanraakscherm:

1. De hard- en software van de terminal uitbreiden met alternatieve invoer en uitvoer. Dit is duur en het zal lang duren voordat alle bestaande apparaten vervangen zijn.
2. De transactie verplaatsen naar een smartphone omdat gebruikers daar de interface kunnen personaliseren. Dit veronderstelt wel dat alle potentiële klanten over een smartphone beschikken en ermee willen en kunnen werken.

Het verslag van de bevraging (PDF) vermeldt uiteenlopende pogingen in verschillende landen:

• Frankrijk: je kan een alternatieve bediening oproepen door je je vinger drie seconden op het scherm te houden. Het scherm schakelt uit voor privacy. Je schuift je vinger over het scherm en bij elke knop zijn er pieptonen en haptische feedback. Om een cijfer in te geven, moet je dubbeltikken.
• Spanje: het aanraakscherm heeft voelbare markeringen bij cijfer 5 en op de knoppen OK en Annuleren. Om een cijfer in te geven, moet je dubbeltikken. Invoer wordt bevestigd doordat de terminal "eerste cijfer", "tweede cijfer" enz. uitspreekt.
• Verenigd Koninkrijk: vergelijkbaar systeem als in Frankrijk maar er is niet aangegeven hoe men de alternatieve bediening activeert.
• Tsjechië: test een systeem met stembegeleiding
• Zwitserland: gesproken uitvoer is verplicht in nieuwe toestellen
• Hongarije: de terminal toont een QR-code die je scant met je smartphone of je gebruikt de NFC chip. In beide gevallen rond je de betaling af in de app van je bank.
• In België hebben sommige banken ook de mogelijkheid om een QR-code te scannen en de betaling af te ronden in de app. Hierbij heb je controle over het te betalen bedrag. Op voorwaarde uiteraard dat de app van je bank toegankelijk is.

Bedenkingen:

• Geen van deze oplossingen is standaard aanwezig op elke terminal.
• Als elk land of elke bank een ander systeem bedenkt, is het lastig voor gebruikers om de mogelijkheden te kennen.
• Als hardware-aanpassingen nodig zijn, zal het een hele tijd duren voordat alle toestellen zijn vervangen.
• Betalen via de smartphone heeft het grootste potentieel om een toegankelijke ervaring te bieden, maar zullen alle banken ook internationaal hetzelfde systeem ondersteunen? We kunnen er ook niet zomaar van uitgaan dat iedereen een smartphone heeft en die kan en wil gebruiken om mee te betalen.

De European Blind Union herinnert aan haar richtlijnen voor toegankelijke betaalterminals (PDF). en roept op om gebruikers te betrekken en samen te werken. Een wildgroei van half-werkende oplossingen is het laatste wat we zouden willen.